Pomocy społecznej na zasadach określonych w Ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ.U. Nr 64 poz. 593 z późniejszymi zmianami) udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu:

• ubóstwa
• sieroctwa
• bezdomności
• bezrobocia
• niepełnosprawności
• długotrwałej lub ciężkiej choroby
• przemocy w rodzinie
• potrzeby ochrony wielodzietności lub macierzyństwa
• bezradności w sprawach opiekuńczo – wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych i wielodzietnych
• braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo – wychowawcze
• trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy
• trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego
• alkoholizmu lub narkomanii
• zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej
• klęski żywiołowej lub ekologicznej

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej mają osoby i rodziny, które spełniają kryterium dochodowe przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z wyżej wymienionych w punktach okoliczności.

Do ustalenia, czy rodzina lub osoba ubiegająca się o pomoc społeczną spełnia kryteria dochodowe uprawniające do otrzymania określonego zasiłku przyjmuje się, od dnia 1 października 2006 r. następujące kwoty :

na osobę samotnie gospodarującą – 477 zł

na osobę w rodzinie – 351 zł

Od dnia 1 października 2006 r. wartość dochodu odpowiadająca dochodowi miesięcznemu z 1 hektara przeliczeniowego, która jest istotna przy ustalaniu uprawnień rolników i ich rodzin do świadczeń pomocy społecznej wynosi – 207 zł.

Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o :

• miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych
• składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne
• kwotę alimentów świadczoną na rzecz innych osób

Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W razie wystąpienia dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowanego przez Ciebie i Twoją rodzinę, a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego, osoba upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Przyznanie świadczenia musi być poprzedzone przeprowadzeniem wywiadu rodzinnego (środowiskowego) w Twoim miejscu zamieszkania, stałego pobytu lub czasowego pobytu. Dlatego też zgłosi się do Ciebie pracownik socjalny, który przeprowadzi z Tobą rozmowę, pozwalającą na dokonanie oceny Twojej sytuacji życiowej, występujących problemach i zakresu potrzeb. W świetle obowiązujących przepisów dotyczących pomocy społecznej rodzina – to osoby spokrewnione lub nie spokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Dlatego pracownik socjalny będzie pytał nie tylko o informacje związane z Tobą, ale również o osoby wspólnie z Tobą zamieszkujące i gospodarujące. Pracownik socjalny oprócz danych dotyczących posiadanych źródeł dochodów, sytuacji zawodowej, zdrowotnej, rodzinnej może domagać się od Ciebie złożenia oświadczenia o posiadanym stanie majątkowym. Odmowa złożenia takiego oświadczenia może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia.

Pamiętaj. Wszystkie informacje jakie powierzysz pracownikowi socjalnemu podczas waszych rozmów objęte są tajemnicą służbową i mogą być wykorzystane jedynie do celów pomocy społecznej. W powstaniu o przyznanie świadczeń pracownik kieruje się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy i ochroną ich dóbr osobistych.

Pamiętaj. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Dlatego też pracownik socjalny może przeprowadzić lub zlecić innemu Ośrodkowi przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u najbliższej rodziny w celu ustalenia możliwości pomocy zarówno materialnej jak i usługowej, w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym.